Kinyarwanda
English
Afurika ihomba miliyari 88$ buri mwaka: AU yatanze umuburo
Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe (AU) watangaje ko ibihugu bigize uyu mugabane wa Afurika bihomba miliyari 88 z’amadolari ya Amerika buri mwaka kubera imikoreshereze y’amafaranga idakurikije amategeko.
Raporo ya AU isobanura ko aya mafaranga anyerezwa binyuze mu bikorwa birimo gukora inyemezabwishyu zitari zo, kunyereza imisoro, ruswa, guhindura ibiciro by’ibikenerwa by'ibanze mu gukora ibicuruzwa rubaka, ubucuruzi bw’amabuye y’agaciro butanoze, kohereza amafaranga mu mahanga, ndetse no gukoresha amafaranga mu gutera inkunga ibikorwa by’iterabwoba.
AU ivuga ko izi nzira zose zikoreshwa mu kunyereza amafaranga zikoreshwa mu guca mu rihumye za Leta z'ibihugu. Ivuga ko ari inzitizi ikomeye ku iterambere ry’ibihugu by’Afurika, kuko zituma habura ingengo y’imari ishyirwa muri serivisi rusange nk’uburezi, ubuvuzi ndetse n’ibindi bikorwa remezo.
Nubwo ibihugu byinshi byashyizeho inzego zishinzwe gukurikirana ikoreshwa ry’amafaranga no gukusanya imisoro, AU igaragaza ko hakiri ibibazo bikomeye birimo kubura imikoranire hagati y’ibihugu, imikorere itanoze y'inzego z'ubutabera no gushyira imbaraga nke mu gushyira mu bikorwa amategeko, ndetse no kugendera ku bipimo by’amahanga bidahuye n’ukuri kwa Afurika.
Raporo inagaragaza uko intambara ziri hirya no hino, ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere, hamwe n’ingaruka z’intambara zirimo nk'iyo muri Ukraine bikomeje gutiza umurindi ukuyobya amafaranga yagashyizwe mu ngengo y’imari z'ibihugu.
Mu myaka icumi ishize, ibi byose byaragize uruhare mu kongera ikigero cy'amafaranga yanyerejwe, aho cyageze kuri 76%.
Mu rwego rwo guhangana n’iki kibazo, Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe (AU) washyizeho ingamba zitandukanye zo gukurikirana no gucunga neza umutungo. Izo zirimo ishyirwaho ry' urubuga Nyafurika ruhuriweho ndetse n’amatsinda y'abakozi bagamije kugaruza umutungo wanyerejwe ukabikwa mu mahanga.
Izo ngamba zirimo no gukomeza kugenzura inganda zihurirwaho n’ubucuruzi mpuzamahanga bukorwa mu ibanga, cyane cyane urwego rw’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro n’ibindi.
Gusa AU isaba ko habaho ubufatanye bukomeye hagati y’ibihugu byose bya Afurika kugira ngo umutungo wanyerejwe usubizwe abaturage, bityo wifashishwe mu guteza imbere umugabane.
@RFI
